Kooperatif ve Ortaklıktan Çıkarılma

Kooperatif ve ortaklıktan çıkarılma konulu Kurucumuz Dr. Soner Altaş’a ait yazıyı Sizinle paylaşıyoruz :

KOOPERATİF ORTAKLIĞINDAN USULSÜZ İHRACIN YAPTIRIMI

Soner ALTAŞ

Dünya Gazetesi, 3 Kasım 2010

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16ncı maddesinin birinci fıkrasında “Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.” denilmektedir. Buna rağmen, kooperatif ortaklarının, zaman zaman sebepsiz yere ya da usule aykırı şekilde ortaklıktan çıkarılmaları bahis mevzuu olabilmektedir. Oysa, böyle bir davranış, kooperatif yönetim kurulu üyelerinin cezalandırılmasını gündeme getirmektedir. Zira, Kooperatifler Kanunu’nun Ek 2nci maddesinin ikinci fıkrası “ortakları kooperatif ana sözleşmesinde açıkça gösterilmeyen sebeplerden dolayı ihraç eden kooperatif yönetim kurulu üyelerine” altı aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlî  para cezası” verilmesini öngörmektedir.

Dolayısıyla, ortaklıktan çıkarılma sebeplerinin anasözleşmede açık bir şekilde gösterilmiş olması ve de ortakların ancak anasözleşmede gösterilen bu sebeplerden dolayı kooperatiften ihraç edilmeleri gerekir. Ortaklıktan çıkarılmayı gerektirir sebepler kooperatif türlerine göre değişkenlik arz edebilmektedir. Bu nedenle, cezai sorumluluğun tespitinde kooperatifin anasözleşme hükümlerine bakılması gerekmektedir. Örneğin, konut yapı kooperatifi örnek anasözleşmesinde ortaklıktan çıkarılmayı gerektirir sebepler; “ortaklık şartlarının kaybedilmesi; parasal yükümlülüklerin otuz gün geciktirilmesi üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden otuz gün içinde bu yükümlülüklerin halen yerine getirilmemiş olması; kur’a çekimi sonucunda kendisine düşen konutun kabul edilmemesi; tapudaki tescilden önce konutlarda yapılan tahribat veya tadilatın yazılı ihtara rağmen düzeltilmemesi; kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işlenilen suçlardan dolayı mahkum olunması” olarak sayılmaktadır. Bu itibarla, ancak bu koşulların varlığı halinde konut yapı kooperatifi ortaklarının ihracı sözkonusu olabilecektir.

Yoksa “yönetim kurulunu tenkit etmesi; kanuni haklarını elde etmek amacıyla yetkili mercilere başvurması; yönetimle ilgili konularda endişelerini dile getirip yöneticileri eleştirmesi ve hatta onlar hakkında ihbar ve şikayette bulunması” gibi nedenlerle bir kişinin kooperatif ortaklığından çıkarılması doğru olmayacak ve bu kararı alan yönetim kurulu üyelerinin cezai sorumluluklarına gidilmesi gündeme gelecektir.

Bir başka deyişle, Kanunun emredici hükümlerini dikkate almayarak anasözleşmede gösterilen sebepler haricinde bir sebeple ortaklıktan çıkarma kararı alan yönetim kurulu üyeleri altı aya kadar hapis ve otuz günden üçyüz güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacaktır. Bu nedenle, kooperatif yönetim kurulu üyelerinin, ortaklıktan çıkarma hususunda kooperatif ana sözleşmesine bağlı kalmaları ve yine ortaklıktan ihraç konusunda bir ayrıma gitmeyip aynı durumda olan tüm kişilere aynı işlemi uygulamaları menfaatlerine olacaktır.

Scroll to Top