Bağımsız Denetim

Sık Sorulan Sorular

1. BD nedir?

BD, şirketlerin finansal tablolarının ve ilgili finansal bilgilerinin geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda makul güvence sağlamak amacıyla yürütülen denetim faaliyetidir.

2. BD’nin amacı nedir?

BD’nin temel amacı, finansal tablo kullanıcılarının şirketin finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında daha güvenilir bilgi edinmesine katkı sağlamaktır.

3. BD’nin hukuki dayanağı nedir?

BD’nin temel hukuki dayanakları arasında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 660 sayılı KHK, Bağımsız Denetim Yönetmeliği ve KGK tarafından yayımlanan bağımsız denetim standartları bulunmaktadır.

4. Hangi şirketler bağımsız denetime tabidir?

BD’ye tabi şirketler, ilgili mevzuatta belirlenen şirket türü, faaliyet alanı, özel düzenlemeler ve ölçütler dikkate alınarak belirlenmektedir.

5. 2026 yılında bağımsız denetim kriterleri nelerdir?

2026 ve sonraki hesap dönemleri için genel ölçütlere tabi şirketlerde aktif toplamı 500 milyon TL, yıllık net satış hasılatı 1 milyar TL ve çalışan sayısı 150 kişi olarak belirlenmiştir.

6. BD’ye tabi olmak için üç kriterin tamamının aşılması gerekir mi?

Hayır. Genel ölçütlere tabi şirketlerde belirlenen üç kriterden en az ikisinin ilgili eşiklerin üzerinde olması esas alınmaktadır. Ancak şirketin özel bir düzenlemeye tabi olup olmadığı ayrıca incelenmelidir.

7. BD kriterleri her yıl değişebilir mi?

Evet. BD’ye tabi şirketlerin belirlenmesinde kullanılan eşik değerler mevzuatla güncellenebilir. Bu nedenle şirketlerin her hesap döneminde güncel kriterleri kontrol etmesi gerekir.

8. Şirketim bağımsız denetime tabi mi nasıl öğrenebilirim?

Şirketin aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı, çalışan sayısı, faaliyet alanı ve özel mevzuata tabi olup olmadığı birlikte değerlendirilerek bağımsız denetime tabi olup olmadığı belirlenebilir.

9. BD’ye tabi olup olmadığımı sadece ciroya bakarak belirleyebilir miyim?

Hayır. Genel ölçütlerde aktif toplamı, yıllık net satış hasılatı ve çalışan sayısı birlikte değerlendirilir. Ayrıca bazı şirketler özel düzenlemeler nedeniyle farklı kurallara tabi olabilir.

10. BD hangi finansal tabloları kapsar?

Denetimin kapsamına şirketin geçerli finansal raporlama çerçevesine göre hazırladığı finansal tablolar ve bunlarla ilişkili finansal bilgiler girer.

11. Bağımsız denetçi kimdir?

Bağımsız denetçi, ilgili mevzuatta öngörülen şartları sağlayan ve bağımsız denetim faaliyetini yürütme yetkisine sahip kişidir.

12. BD kuruluşu nedir?

BD kuruluşu, ilgili mevzuatta öngörülen şartları sağlayan ve gerekli yetkilere sahip olarak bağımsız denetim faaliyetlerini gerçekleştiren kuruluştur.

13. Bağımsız denetçi nasıl seçilir?

Bağımsız denetçi, şirketin tabi olduğu mevzuat ve şirket organlarının görev ve yetkileri dikkate alınarak seçilir. BD’ye tabi anonim şirketlerde denetçi seçiminin genel kurul tarafından yapılması önemlidir.

14. Bağımsız denetçi seçimi neden önemlidir?

Denetçinin deneyimi, yetkinliği, bağımsızlığı ve şirketin faaliyet alanına ilişkin bilgi düzeyi denetimin kalitesi açısından önem taşır.

15. Bağımsız denetçi değiştirilebilir mi?

Mevzuatta öngörülen şartların oluşması hâlinde bağımsız denetçinin değiştirilmesi gündeme gelebilir. Değişiklik sürecinde şirket organlarının yetkileri ve ilgili prosedürler dikkate alınmalıdır.

16. BD süreci nasıl işler?

BD genel olarak denetim öncesi hazırlık, sözleşme ve görevlendirme, risk değerlendirmesi, denetim planlaması, kanıt toplama, finansal tabloların değerlendirilmesi ve denetçi raporunun hazırlanması aşamalarından oluşur.

17. BD sözleşmesi nedir?

BD sözleşmesi, şirket ile bağımsız denetçi veya bağımsız denetim kuruluşu arasındaki denetim ilişkisinin kapsamını ve temel koşullarını belirleyen sözleşmedir.

18. BD’de planlama neden önemlidir?

Denetim planlaması, denetim risklerinin belirlenmesine ve şirketin faaliyetlerine uygun denetim prosedürlerinin oluşturulmasına yardımcı olur.

19. BD’de risk değerlendirmesi nedir?

Risk değerlendirmesi, finansal tablolarda önemli yanlışlık bulunma ihtimalinin belirlenmesi ve denetim açısından önem taşıyan risklerin analiz edilmesi sürecidir.

20. BD’de iç kontrol sistemi incelenir mi?

Evet. Şirketin iç kontrol yapısı, denetim risklerinin değerlendirilmesi ve uygun denetim prosedürlerinin belirlenmesi bakımından incelenebilir.

21. İç kontrol sistemi bağımsız denetimden farklı mıdır?

Evet. İç kontrol şirketin kendi risklerini ve süreçlerini yönetmesine yönelik bir sistemdir. BD ise finansal tablolar hakkında bağımsız bir denetçi tarafından makul güvence sağlanmasına yönelik denetim faaliyetidir.

22. BD’de hile incelenir mi?

Evet. BD standartları kapsamında hileden kaynaklanan önemli yanlışlık risklerinin değerlendirilmesine ve gerekli denetim prosedürlerinin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler bulunmaktadır.

23. BD şirketin tüm hatalarını bulur mu?

BD, finansal tablolarda önemli yanlışlık bulunmadığına ilişkin makul güvence sağlamayı amaçlar. Her türlü hata veya usulsüzlüğün kesin olarak bulunacağını garanti eden bir inceleme değildir.

24. BD raporu nedir?

BD raporu, denetçinin yaptığı çalışma sonucunda finansal tablolar hakkında ulaştığı görüşü ortaya koyan rapordur.

25. Bağımsız denetçi hangi görüşleri verebilir?

BD sonucunda olumlu görüş, sınırlı olumlu görüş, olumsuz görüş veya şartların oluşmasına bağlı olarak görüş vermekten kaçınma gündeme gelebilir.

26. Olumlu bağımsız denetim görüşü nedir?

Olumlu görüş, finansal tabloların önemli yönleriyle geçerli finansal raporlama çerçevesine uygun olduğu sonucuna ulaşılması hâlinde verilen görüştür.

27. Sınırlı olumlu görüş nedir?

Sınırlı olumlu görüş, belirli bir hususun önemli olmakla birlikte finansal tabloların geneli açısından yaygın bir etki oluşturmaması durumunda gündeme gelebilir.

28. Olumsuz bağımsız denetim görüşü nedir?

Finansal tablolardaki yanlışlıkların önemli ve yaygın olması hâlinde bağımsız denetçi tarafından olumsuz görüş verilebilir.

29. Görüş vermekten kaçınma nedir?

Denetçinin yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edememesi ve bunun muhtemel etkilerinin önemli ve yaygın olabilmesi durumunda görüş vermekten kaçınması söz konusu olabilir.

30. BD raporu neden önemlidir?

BD raporu, şirketin finansal tabloları hakkında finansal tablo kullanıcılarına bağımsız bir güvence sağladığından önemli bir kurumsal belgedir.

31. BD’de faaliyet raporu incelenir mi?

BD kapsamında yıllık faaliyet raporu hakkında ayrıca denetçi raporu düzenlenmesi söz konusu olabilir. Şirketin tabi olduğu düzenlemelere göre faaliyet raporunun ilgili hükümler bakımından incelenmesi gerekir.

32. Riskin erken saptanması sistemi bağımsız denetimle ilişkili midir?

Evet. TTK kapsamında belirli şirketlerde risklerin erken saptanması ve yönetimi amacıyla sistem ve komite oluşturulması gündeme gelebilir. Bunun bağımsız denetim bakımından da sonuçları bulunmaktadır.

33. BD’de hangi belgeler incelenir?

Finansal tablolar, muhasebe kayıtları, faturalar, banka kayıtları, sözleşmeler, stok kayıtları, alacak ve borç kayıtları, sabit kıymet kayıtları ve gerekli diğer destekleyici belgeler incelenebilir.

34. BD’de muhasebe kayıtları incelenir mi?

Evet. Finansal tabloların dayandığı muhasebe kayıtları ve bunları destekleyen belgeler denetimin kapsamına göre incelenebilir.

35. BD’de banka kayıtları incelenir mi?

Denetimin kapsamına ve belirlenen risklere göre banka hesapları ve banka kayıtları incelenebilir.

36. BD’de stoklar incelenir mi?

Şirketin faaliyet alanına ve finansal tablolar açısından önemine göre stok kayıtları ve stokların varlığına ilişkin denetim prosedürleri uygulanabilir.

37. BD’de şirket sözleşmeleri incelenir mi?

Finansal tabloları etkileyebilecek sözleşmeler ve önemli ticari ilişkiler, denetimin kapsamına göre incelenebilir.

38. BD’de şirket kararları incelenir mi?

Finansal tabloları veya denetim konularını etkileyebilecek yönetim kurulu ve genel kurul kararları gerekli görülen durumlarda incelenebilir.

39. BD’de pay defteri incelenir mi?

Pay sahipliği ve şirket sermayesiyle ilgili finansal veya kurumsal konular bakımından gerekli görülmesi hâlinde pay defteri ve ilgili kayıtlar incelenebilir.

40. BD’de ticaret sicili kayıtları incelenir mi?

Şirketin hukuki yapısı, sermayesi, yönetim organları ve temsil yetkileri gibi denetim açısından önem taşıyan konular bakımından ticaret sicili kayıtları incelenebilir.

41. BD’de şirket yönetiminin sorumluluğu nedir?

Şirket yönetiminin finansal tabloları ilgili finansal raporlama çerçevesine uygun şekilde hazırlamak, gerekli bilgi ve belgeleri sağlamak ve şirketin muhasebe ve iç kontrol sistemlerini oluşturmak gibi sorumlulukları bulunmaktadır.

42. Bağımsız denetçi şirket adına finansal tablo hazırlar mı?

Hayır. Bağımsız denetçi şirket yönetiminin yerine geçerek finansal tabloları hazırlamaz. Denetçinin görevi hazırlanan finansal tablolar hakkında denetim yaparak görüş oluşturmaktır.

43. BD sırasında tespit edilen hataları kim düzeltir?

Denetim sırasında tespit edilen hata veya eksikliklerin düzeltilmesi şirket yönetiminin sorumluluğundadır. Denetçi gerekli gördüğü hususları yönetime bildirebilir.

44. BD öncesinde şirket kendisini denetleyebilir mi?

Şirket kendi kayıtlarını bağımsız denetim öncesinde kontrol edebilir. Bunun için iç denetim, önleyici denetim veya bağımsız denetim öncesi hazırlık çalışmaları yapılabilir.

45. BD öncesi önleyici kontrol nedir?

BD öncesi önleyici kontrol, şirketin finansal ve kurumsal kayıtlarında bulunabilecek eksikliklerin denetim başlamadan önce belirlenmesine yönelik hazırlık çalışmasıdır.

46. BD ile önleyici denetim aynı mıdır?

Hayır. BD mevzuat ve denetim standartları kapsamında bağımsız denetçi tarafından yürütülür. Önleyici denetim ise şirketin risklerini önceden belirlemeye yönelik danışmanlık ve kontrol çalışmasıdır.

47. BD ile iç denetim arasındaki fark nedir?

BD şirket dışındaki bağımsız denetçi veya kuruluş tarafından yürütülür. İç denetim ise şirketin kendi organizasyonu içerisinde risk, kontrol ve yönetişim süreçlerini değerlendiren bir işlevdir.

48. BD ile şirket denetimi arasındaki fark nedir?

BD ağırlıklı olarak finansal tablolar ve finansal raporlama çerçevesine odaklanırken şirket denetimi daha geniş bir kapsamda şirketin kurumsal işlemlerini, kayıtlarını ve yönetim süreçlerini inceleyebilir.

49. BD şirketin kurumsallaşmasına katkı sağlar mı?

Evet. Düzenli finansal raporlama, iç kontrol, risk yönetimi ve kayıt sistemlerinin geliştirilmesi şirketin kurumsal yapısının güçlendirilmesine katkı sağlayabilir.

50. BD yatırımcılar açısından neden önemlidir?

BD’den geçmiş finansal tablolar, yatırımcıların şirketin finansal durumu ve faaliyet sonuçlarını değerlendirirken daha güvenilir bilgiye ulaşmasına yardımcı olabilir.

51. BD bankalar açısından neden önemlidir?

Bankalar ve finans kuruluşları şirketlerin finansal durumunu değerlendirirken bağımsız denetimden geçmiş finansal tablolardan yararlanabilir.

52. BD şirket değerlemesini etkiler mi?

BD, şirketin finansal bilgilerinin güvenilirliğini artırmaya katkı sağlayabileceğinden yatırım ve şirket değerleme süreçlerinde önemli bir bilgi kaynağı olabilir.

53. BD şirketin kredi imkanlarını etkiler mi?

BD’den geçmiş finansal tablolar, finans kuruluşlarının şirketin finansal durumunu değerlendirmesinde kullanılabilir. Ancak kredi kararları yalnızca bağımsız denetim raporuna göre verilmez.

54. BD zorunlu değilse yaptırılabilir mi?

Şirketin bağımsız denetime tabi olmaması, şirketin finansal veya kurumsal kontrol amacıyla farklı denetim ve inceleme hizmetlerinden yararlanmasına engel değildir.

55. BD zorunlu olmayan şirketler hangi denetim hizmetlerinden yararlanabilir?

Şirketler önleyici denetim, özel denetim, şirket denetimi, finansal analiz, iç kontrol değerlendirmesi ve kurumsal yapı incelemesi gibi farklı hizmetlerden yararlanabilir.

56. BD şirketin iç kontrol eksikliklerini ortaya çıkarabilir mi?

Evet. Denetim sırasında iç kontrol sisteminde denetim açısından önem taşıyan eksiklikler tespit edilebilir ve bunların ilgili taraflara bildirilmesi gerekebilir.

57. BD sırasında hile tespit edilirse ne olur?

Denetim kapsamında hileden kaynaklanan önemli yanlışlık tespit edilmesi veya hile riskinin belirlenmesi hâlinde denetim standartlarında öngörülen prosedürler uygulanır ve gerekli bildirimler yapılır.

58. BD ne kadar sürer?

Denetimin süresi şirketin büyüklüğüne, faaliyet alanına, finansal yapısına, işlem hacmine, denetim kapsamına ve kayıtların hazır olma durumuna göre değişir.

59. BD maliyeti nedir?

BD maliyeti şirketin büyüklüğü, faaliyet alanı, işlem hacmi, finansal tabloların kapsamı, denetim riski ve denetimin kapsamına göre değişebilir.

60. BD maliyetini hangi faktörler etkiler?

Şirketin aktif büyüklüğü, satış hacmi, çalışan sayısı, faaliyet alanı, grup şirketleri, şube sayısı, işlem karmaşıklığı, finansal raporlama sistemi ve denetim riski maliyeti etkileyebilir.

61. BD öncesinde şirket hangi hazırlıkları yapmalıdır?

Şirket finansal tablolarını, muhasebe kayıtlarını, şirket kararlarını, ticaret sicili kayıtlarını, pay defterini, sözleşmelerini ve denetçinin talep edebileceği diğer belgeleri düzenli hâle getirmelidir.

62. BD öncesi pay defteri neden kontrol edilmelidir?

Pay defterindeki kayıtların şirketin gerçek pay sahipliği yapısıyla uyumlu olması, sermaye ve pay sahipliği işlemlerinin düzenli şekilde izlenmesi bakımından önemlidir.

63. BD öncesi yönetim kurulu kararları neden kontrol edilmelidir?

Şirketin önemli işlemlerinin gerekli yönetim kurulu kararlarıyla desteklenip desteklenmediğinin belirlenmesi, kurumsal kayıtların bütünlüğü açısından önem taşır.

64. BD öncesi genel kurul kararları neden kontrol edilmelidir?

Sermaye, kâr dağıtımı, yönetim kurulu seçimi ve diğer önemli şirket işlemlerinin gerekli genel kurul kararlarıyla uyumlu olup olmadığı kontrol edilebilir.

65. BD öncesi ticaret sicili kayıtları neden kontrol edilmelidir?

Şirketin güncel sermayesi, yönetim organları, temsil yetkileri ve diğer tescilli bilgilerinin şirketin gerçek yapısıyla uyumlu olması gerekir.

66. BD öncesi esas sözleşme neden incelenmelidir?

Esas sözleşmenin güncel olması ve şirketin mevcut sermaye, pay, yönetim ve faaliyet yapısını doğru şekilde yansıtması kurumsal uyum açısından önemlidir.

67. BD öncesi özel denetim yapılabilir mi?

Evet. Şirket belirli bir işlem, dönem, finansal konu veya kurumsal süreç hakkında bağımsız denetimden önce özel bir inceleme yaptırabilir.

68. BD raporundaki bulgular nasıl değerlendirilmelidir?

Denetim raporunda yer alan görüş ve diğer önemli hususlar şirket yönetimi tarafından incelenmeli, gerekli düzeltici ve önleyici işlemler belirlenmelidir.

69. BD raporundaki eksiklikler sonradan düzeltilebilir mi?

Denetim raporunda belirtilen hususların niteliğine göre şirket tarafından düzeltici işlemler yapılabilir. Yapılacak işlemin kapsamı denetim bulgusunun niteliğine göre belirlenmelidir.

70. BD şirketin mevzuata tamamen uyumlu olduğunu gösterir mi?

Hayır. BD belirli bir kapsam ve finansal raporlama çerçevesi içerisinde yürütülür. BD’den geçmek, şirketin tüm hukuki ve operasyonel alanlarda eksiksiz uyumlu olduğu anlamına gelmez.

71. BD ile mevzuat uyum danışmanlığı aynı mıdır?

Hayır. BD finansal tabloların ve ilgili bilgilerin denetimine odaklanırken mevzuat uyum danışmanlığı şirketin mevzuata uygun faaliyet göstermesine yönelik farklı bir çalışma alanıdır.

72. BD şirketin yönetim kurulunun sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?

Hayır. BD’nin yapılması şirket yönetiminin kanundan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmaz.

73. BD şirketin muhasebecisinin sorumluluğunu ortadan kaldırır mı?

Hayır. BD, şirketin muhasebe ve finansal raporlama süreçlerinden sorumlu kişilerin görevlerini ortadan kaldırmaz.

74. BD öncesi danışmanlık alınabilir mi?

Evet. Şirketler bağımsız denetim öncesinde finansal ve kurumsal kayıtlarının kontrol edilmesi, eksikliklerin belirlenmesi ve denetime hazırlık yapılması amacıyla danışmanlık hizmeti alabilir.

75. Altaş Kurumsal Danışmanlık bağımsız denetim hizmeti veriyor mu?

Altaş Kurumsal Danışmanlık, bağımsız denetim sürecinin kendisinden ayrı olarak bağımsız denetçi seçimi, denetim raporlarının değerlendirilmesi, özel denetim, önleyici denetim ve şirket denetimi gibi alanlarda danışmanlık ve kontrol hizmetleri sunmaktadır.

76. Altaş bağımsız denetim öncesinde şirkete destek olabilir mi?

Evet. Şirketin bağımsız denetim öncesinde kurumsal kayıtlarının, şirket kararlarının, pay sahipliği bilgilerinin ve diğer ilgili süreçlerinin kontrol edilmesine yönelik önleyici çalışmalar yapılabilir.

77. Altaş bağımsız denetim raporlarını değerlendirebilir mi?

Evet. BD raporlarında yer alan görüş ve önemli bulguların şirketin kurumsal yapısı ve süreçleri açısından değerlendirilmesine yönelik danışmanlık sağlanabilir.

78. Altaş özel denetim hizmeti veriyor mu?

Şirketin belirli bir işlem, dönem veya konu hakkında özel inceleme ihtiyacı bulunması hâlinde özel denetim ve inceleme kapsamında danışmanlık hizmeti sunulabilir.

79. BD öncesi önleyici denetim neden yapılmalıdır?

Önleyici denetim, şirketin bağımsız denetim sırasında karşılaşabileceği kurumsal ve kayıt kaynaklı sorunların önceden belirlenmesine yardımcı olabilir. Böylece gerekli düzeltmeler denetim başlamadan önce yapılabilir.

80. Bağımsız Denetim danışmanlığı neden önemlidir?

BD yükümlülüğünün doğru şekilde yerine getirilmesi, denetim öncesi hazırlıkların tamamlanması ve denetim sonuçlarının doğru değerlendirilmesi şirketin finansal ve kurumsal yapısının güçlendirilmesine katkı sağlayabilir. Özellikle bağımsız denetime tabi şirketlerde süreçlerin önceden planlanması önemlidir.