Anonim Şirketlerde İmtiyazlı Pay Sahipleri Özel Kurulu : Toplantı Şartları, Nisaplar ve Tescil Süreci
İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu toplantısı (kısaca “özel toplantı” diyeceğiz) hangi durumlarda yapılır? Anonim şirketlerde bazı paylara tanınan imtiyaz haklarının korunması, Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nda özel düzenlemelerle güvence altına alınmıştır. Bu kapsamda özel toplantı, belirli kararların imtiyaz tanınan paylara sahip kişilerinin haklarını ihlal edip etmediğini değerlendirmek için toplanır. Bu yazıda, toplantının hangi durumlarda yapılacağı, toplantıya çağrı usulü, toplantı ve karar nisapları, tutanak düzenlenmesi ve Bakanlık temsilcisi bulundurulması konuları detaylı şekilde ele alınmaktadır.
Özel Toplantı Gerektiren Haller
Anonim şirkette özel toplantı yapılabilmesi için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir.
1.Belirli şirket kararlarının alınmış olması
Aşağıdaki kararlardan en az biri alınmış olmalıdır:
- Şirket genel kurulunun esas sözleşme değişikliği kararı alması,
- Şirket kayıtlı sermaye sistemine tabi ise, genel kurulun yönetim kuruluna sermaye artırımı yetkisi vermesi,
- Yönetim kurulunun kayıtlı sermaye tavanı içinde sermaye artırımı kararı alması.
2.İmtiyaz tanınan haklarının ihlal edilmesi
Yukarıdaki kararların imtiyaz tanınan paylara sahip kişilerin haklarını ihlal edici nitelikte olması gerekir.
📌 Eğer alınan kararlar imtiyaz tanınan paylara sahip kişilerin haklarını ihlal etmiyorsa, bu durumda:
- Özel toplantı yapılıp onay aranmaz,
- Özel toplantının yapılmasına gerek olmaz.
Bu düzenlemenin amacı imtiyaz tanınan paylara sahip kişilerin haklarının korunmasıdır.
Toplantı Çağrısı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 454. maddesine göre özel toplantıya çağırma görevi yönetim kuruluna aittir.
Çağrı süresi
Yönetim kurulu;
- Genel kurul kararının veya
- Sermaye artırımına ilişkin yönetim kurulu kararının
ilan edildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde ilgilileri özel toplantıya çağırmalıdır.
Yönetim kurulu çağrı yapmazsa
Yönetim kurulunun bu süre içinde çağrı yapmaması halinde:
- İmtiyaz tanınan paylara sahip kişilerden herhangi biri
- Çağrı süresinin son gününden itibaren 15 gün içinde
şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi’nden özel toplantıya çağrılmasını talep edebilir.
Bu düzenleme ile yönetim kurulunun ihmali halinde özel toplantının yapılamaması riski ortadan kaldırılmıştır.
Özel Toplantı ve Karar Nisapları
Türk Ticaret Kanunu, özel toplantı ve kararları için ağır nisaplar öngörülmüştür.
Toplantı nisabı
Özel toplantı;
- İmtiyaz tanınan payları temsil eden sermayenin %60 çoğunluğu ile toplanır.
Karar nisabı
Kararlar:
- Toplantıda temsil edilen payların çoğunluğu ile alınır.
Bu nisaplara uyulmadığı takdirde özel toplantı kararı alınmamış sayılır.
Örnek
Şirkette 1.000 adet imtiyaz tanınan pay bulunduğunu varsayalım.
Bu durumda:
- Toplantıya en az 600 payın temsil edilmesi gerekir
- Kararın alınabilmesi için en az 301 payın oyu gerekir
Kanun koyucu bu ağır nisapları getirerek küçük bir çoğunlukla olumsuz karar alınmasını engellemeyi amaçlamıştır.
İkinci toplantı yapılması
Mülga 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun aksine, gerekli nisap sağlanamazsa ikinci toplantı yapılması öngörülmemiştir.
Bunun yerine;
- Süresi içinde özel toplantı yapılamazsa,
- Genel kurul kararı onaylanmış sayılır.
Özel Toplantı Tutanaklarının Tescil ve İlanı
Özel toplantıda imtiyaz tanınan paylara sahip kişilerin haklarının ihlal edildiği sonucuna varılırsa, bu durum gerekçeli bir tutanakla belirtilmek zorundadır.
Bu düzenlemenin amacı:
- Mahkemelerin denetimini kolaylaştırmak
- Özel toplantı kararlarına karşı açılabilecek iptal davalarını değerlendirebilmektir
Tutanak teslim süresi
Hazırlanan tutanak:
- 10 gün içinde yönetim kuruluna teslim edilmelidir
Tutanakla birlikte ayrıca şu belgeler de verilmelidir:
- Kurul kararına olumsuz oy verenlerin imzalarını içeren liste
- Ortak bir tebligat adresi
Bu belgeler daha sonra tescil edilir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.
Aşağıdaki durumlarda özel toplantı kararı alınmamış sayılır :
- Hak ihlali kararı alınmasına rağmen gerekçeli tutanak düzenlenmemesi,
- Tutanak düzenlenip 10 gün içinde yönetim kuruluna verilmemesi,
- Olumsuz oy verenlerin imza listesi ve tebligat adresinin verilmemesi.
Onama Kararında Tutanak Düzenleme
Özel toplantıda, genel kurul kararı onaylansa bile toplantı sonucu tutanağa bağlanmalıdır.
Ancak bu durumda gerekçeli tutanak düzenlenmesi zorunlu değildir.
Özel Toplantıda Bakanlık Temsilcisi Bulundurma Zorunluluğu
Türk Ticaret Kanunu’nun 454. maddesine göre özel toplantıda Bakanlık temsilcisi de bulunur ve tutanağı imzalar.
Bakanlık temsilcisi bulunması zorunlu olan şirketler
Kuruluşu ve esas sözleşme değişikliği Bakanlık iznine tabi olan anonim şirketlerde bu zorunluluk vardır. Örneğin:
- Bankalar
- Finansal kiralama şirketleri
- Faktoring şirketleri
- Tüketici finansmanı ve kart hizmetleri şirketleri
- Varlık yönetim şirketleri
- Sigorta şirketleri
- Holding şirketleri
- Döviz büfesi işleten şirketler
- Umumi mağazacılık şirketleri
- Tarım ürünleri lisanslı depoculuk şirketleri
- Ürün ihtisas borsası şirketleri
- Bağımsız denetim şirketleri
- Gözetim şirketleri
- Teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketleri
- Sermaye Piyasası Kanununa tabi şirketler
- Serbest bölge kurucusu ve işleticisi şirketler
Bu şirketlerin özel toplantılarında Bakanlık temsilcisi bulunması ve tutanağı imzalaması zorunludur.
Yurt dışında yapılacak toplantılar
Anonim şirketlerin yurt dışında yapılacak özel toplantılarında da Bakanlık temsilcisi bulunması zorunludur.
Temsilci talebi nereye yapılır?
- Toplantı yurt içinde ise → Valilik (Ticaret Müdürlüğü)
- Toplantı yurt dışında ise → Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü
Zorunlu olmayan durumlar
Bakanlık temsilcisi bulunması zorunlu olmayan şirketlerde:
- Yönetim kurulunun talebi üzerine
- Görevlendirme makamının uygun görmesi halinde
Bakanlık temsilcisi görevlendirilebilir.
Sonuç
Özel toplantı, anonim şirketlerde imtiyaz tanınan paylara sahip kişilerin haklarının korunmasını sağlayan önemli bir mekanizmadır.
Bu kurulun;
- Belirli kararlar sonrasında toplanması
- Yönetim kurulu tarafından süresinde çağrılması
- Ağır toplantı ve karar nisaplarına uyulması
- Tutanakların usulüne uygun düzenlenmesi
- Gerektiğinde Bakanlık temsilcisi bulunması
gibi hususlar özel toplantıda alınan kararlarının geçerliliği açısından büyük önem taşımaktadır.
İmtiyazlı pay sahipleri özel kurulu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için diğer blog yazılarımıza bakabilir veya Türkiye’nin ilk ve tek Şirketler Hukuku ile Organize Sanayi Bölgeleri Hukuku Bilgi Sistemi olan Tacirsoft Hukuk Bilgi Sistemi’ni de yakından inceleyebilir ve üye olabilirsiniz. Ayrıca, dilerseniz Kurucumuz Dr. Soner Altaş’ın eserlerine göz atabilirsiniz. Hizmetlerimizden yararlanmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. 25 yılı aşan uzmanlık, bilgi birikimi ve tecrübemiz ile yanınızdayız.
