Kapasite Raporu Nasıl Alınır?

Kapasite Raporu Nedir? Nasıl Alınır? Şartları, Başvuru Süreci ve 2026 Güncel Rehberi

Türkiye’de sanayi işletmelerinin faaliyetlerini resmi olarak belgeleyen en önemli dokümanlardan biri Kapasite Raporudur. Özellikle üretim yapan işletmeler açısından kapasite raporu yalnızca resmi bir belge değil; yatırım teşvikleri, ihracat işlemleri, kamu ihaleleri, Sanayi Sicil Belgesi, yerli malı belgesi ve birçok kamu desteği açısından temel niteliğe sahiptir.

Bununla birlikte uygulamada en fazla sorulan sorular şunlardır:

• Kapasite raporu kimler için zorunludur?
• Kapasite raporu nasıl alınır?
• Fason üretim yapan işletmeler kapasite raporu alabilir mi?
• Kapasite raporu kaç yıl geçerlidir?
• Başvuruda hangi belgeler istenir?
• Makine kiralanması kapasite raporunu etkiler mi?

Bu rehberde, TOBB Kapasite Raporlarının Düzenlenmesi Usul ve Esasları (2025/53) esas alınarak kapasite raporuna ilişkin tüm süreç ayrıntılı şekilde açıklanmaktadır.

Kapasite Raporu Nedir?

Kapasite raporu, sınai üretim yapan veya Birlik tarafından uygun görülen sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin teorik olarak ulaşabilecekleri azami üretim kapasitesini gösteren resmi belgedir. Rapor, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nin Sanayi Bilgi Sistemi üzerinden düzenlenmekte ve ilgili oda ile TOBB tarafından elektronik ortamda onaylanmaktadır.

Başka bir ifadeyle kapasite raporu;

• işletmenin üretim gücünü,
• üretim hattını,
• makine parkını,
• personel durumunu,
• üretim kapasitesini

belgelendiren resmi dokümandır.

Kapasite Raporu Kimler İçin Düzenlenir?

TOBB düzenlemelerine göre kapasite raporu;

• seri üretim yapan sanayi işletmeleri,
• hammaddeyi işleyerek yeni ürün elde eden işletmeler,
• yer altı kaynaklarını çıkarıp işleyen işletmeler,
• yazılım ve bilişim teknolojisi üreten işletmeler,
• enerji üretim tesisleri,
• TOBB Yönetim Kurulu tarafından uygun görülen diğer sektörler

için düzenlenmektedir.

Kapasite Raporu Almanın Şartları

Bir işletmenin kapasite raporu alabilmesi için temel şartlar şunlardır:

• üretim adresinin bulunması,
• işyerinde elektrik ve suyun mevcut olması,
• makine ve teçhizatın kurulu ve çalışır durumda bulunması,
• SGK işyeri sicil numarasının bulunması,
• üretimde çalışan en az bir sigortalı personelin bulunması,
• üretim tesisinin bulunduğu yerdeki odaya kayıtlı olunması.

Kapasite Raporu Nasıl Alınır?

Başvuru süreci tamamen elektronik ortamda yürütülmektedir.

Temel aşamalar şunlardır:

1. SBS üzerinden başvuru yapılır.
2. Belgeler sisteme yüklenir.
3. Oda başvuruyu inceler.
4. Raportör ve SKR eksperi görevlendirilir.
5. İşyerinde yerinde inceleme yapılır.
6. Rapor hazırlanır.
7. TOBB tarafından teknik inceleme yapılır.
8. Elektronik imzalar tamamlanır.
9. Kapasite raporu onaylanır.

Yerinde İnceleme Neden Önemlidir?

TOBB düzenlemeleri uyarınca eksperlerin işyerine gitmeden kapasite raporu düzenlemeleri mümkün değildir. Yerinde ekspertiz zorunludur ve usulsüz düzenlenen raporlar iptal edilir.

Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Başvuruda istenebilecek başlıca belgeler şunlardır:

• Tapu veya kira sözleşmesi
• SGK hizmet listesi
• Makine listesi
• Mali müşavir onaylı makine envanteri
• Vergi levhası
• Sanayi Sicil Belgesi (varsa)
• Kalite belgeleri
• Leasing sözleşmeleri
• Taşeron sözleşmeleri
• İthalat ve ihracat bilgileri
• Sektöre özgü diğer belgeler.

Makine ve Teçhizatın Önemi

Makine parkı kapasite raporunun temelidir.

Kurulu olmayan ancak yalnızca proforma faturası bulunan makineler kapasite hesabına dahil edilmez. Buna karşılık leasing yoluyla edinilen veya usulüne uygun kiralanan makineler belirli şartlarla rapora dahil edilebilir.

Taşeron ve Fason Üretim Kapasite Raporunu Nasıl Etkiler?

Uygulamada en fazla karıştırılan konulardan biri fason üretimdir.

TOBB düzenlemesine göre fason iş yaptıran firmalara kapasite raporu düzenlenemez hükmü yer almaktadır.

Bununla birlikte bu hükmün uygulaması dikkatle değerlendirilmelidir. Bir işletmenin üretim organizasyonunu tamamen dışarıya yaptırması ile üretim sürecinin belirli aşamalarını dışarıda gerçekleştirmesi aynı hukuki sonucu doğurmayabilir. Özellikle montaj, entegrasyon, kalite kontrol ve nihai üretim süreçlerinin işletme bünyesinde yürütüldüğü modellerde somut olayın özelliklerine göre değerlendirme yapılması gerekir. Bu nedenle başvuru öncesinde üretim modelinin hukuki açıdan analiz edilmesi önem taşır.

Taşeron İşçilik Kullanılması

Taşeron personel kullanılabilir.

Ancak bunun için noter onaylı taşeron sözleşmesi bulunmalı, SGK kayıtları ibraz edilmeli ve sözleşmede çalışacak personel sayısı ile işin kapsamı açıkça belirtilmelidir. Taşeron bilgilerinin kapasite raporuna işlenmesi zorunludur.

Kapasite Nasıl Hesaplanır?

TOBB tarafından belirlenmiş sektör kriterleri varsa bunlar esas alınır.

Kriter bulunmayan sektörlerde ise;

• kronometraj yöntemi,
• darboğaz analizi,
• seri üretim hesapları,
• formül bazlı hesaplama,
• Adam-Saat yöntemi,
• fiili üretim verileri

esas alınabilir.

Çalışma Süresi Esası

Genel kural olarak kapasite hesapları;

• günlük 8 saat,
• yılda 300 iş günü

esas alınarak yapılır.

Kesintisiz üretim yapan tesislerde ise 24 saat ve yılda en fazla 350 gün üzerinden hesaplama yapılabilir.

Kapasite Raporu Kaç Yıl Geçerlidir?

Genel olarak kapasite raporları en fazla iki yıl geçerlidir.

Bazı sektörlerde bu süre bir yıl olabilir.

Tasfiye halindeki şirketlerde ise rapor altı aylık süreyle düzenlenir. Ayrıca makine kiralama veya taşeron sözleşmesinin süresi, raporun geçerlilik süresini etkileyebilir.

Kapasite Raporunda Değişiklik Yapılabilir mi?

Toplam üretim kapasitesini etkilemeyen bilgiler değiştirilebilir.

Ancak;

• yeni makine alınması,
• makine çıkarılması,
• yeni üretim hattı,
• kapasiteyi etkileyen değişiklikler

basit değişiklik olarak işlenemez; yeni değerlendirme gerekir. İşletmeler, raporu etkileyen değişiklikleri ilgili odaya bildirmekle yükümlüdür.

Kapasite Raporu Hangi Hallerde İptal Edilir?

Kapasite raporu;

• üretimin durdurulması,
• işyerinin devredilmesi,
• faaliyet konusunun değişmesi,
• işyerinin taşınması,
• makine ve teçhizatın kiraya verilmesi,
• oda kaydının silinmesi,
• iflas veya tasfiye

gibi durumlarda iptal edilebilir. Ayrıca sehven onaylanan hatalı raporlar da TOBB tarafından re’sen iptal edilebilir.

Kapasite Raporunun Sağladığı Avantajlar

Doğru düzenlenmiş bir kapasite raporu işletmelere şu alanlarda önemli avantaj sağlar:

• Sanayi Sicil Belgesi işlemleri,
• Yerli Malı Belgesi başvuruları,
• Yatırım teşvik uygulamaları,
• Kamu ihaleleri,
• İhracat işlemleri,
• KOSGEB ve diğer destek programları,
• Finansman ve kredi süreçleri,
• Kurumsal güvenilirliğin artırılması.

Sonuç

Kapasite raporu, yalnızca üretim miktarını gösteren teknik bir belge değil; işletmenin sanayi faaliyetini resmî olarak ortaya koyan ve birçok idari sürecin temelini oluşturan stratejik bir belgedir. 2025 yılında yürürlüğe giren TOBB Kapasite Raporlarının Düzenlenmesi Usul ve Esasları ile başvuru süreci, ekspertiz, belge yükümlülükleri, geçerlilik süreleri ve kapasite hesaplama yöntemleri ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.

Başvuru öncesinde üretim modelinin, makine parkının, personel yapısının ve fason/taşeron ilişkilerinin mevzuata uygun şekilde değerlendirilmesi, sürecin hızlı ve sorunsuz tamamlanması açısından büyük önem taşır. Bu nedenle özellikle üretim organizasyonu karmaşık olan işletmelerin uzman desteği alması, kapasite raporu başvurusunun başarıyla sonuçlanmasına önemli katkı sağlayacaktır.