Aile Konseyi Nedir?

1. Aile konseyi nedir?

Aile konseyi, aile şirketlerinde aile bireyleri arasındaki iletişimi güçlendirmek, ortak değerleri korumak ve aile ile şirket arasındaki ilişkinin kurumsal bir çerçevede yürütülmesini sağlamak amacıyla oluşturulan yönetişim organıdır.

Aile konseyi, şirketin yönetim organı değildir. Yönetim kurulunun veya genel kurulun yerine geçmez. Esas görevi; aile üyeleri arasında iletişimi geliştirmek, aile anayasasının uygulanmasını desteklemek, gelecek kuşakların şirkete hazırlanmasına katkı sağlamak ve aileyi ilgilendiren konularda ortak anlayış oluşturmaktır.

2. Aile konseyi kurulması zorunlu mudur?

Hayır. Türk hukukunda aile konseyi kurulmasını zorunlu kılan bir kanun hükmü bulunmamaktadır.

Ancak özellikle ikinci ve üçüncü kuşağa geçmiş aile şirketlerinde ortak sayısının artması, karar alma süreçlerinin karmaşıklaşması ve aile içi iletişimin zorlaşması nedeniyle aile konseyi kurulması kurumsallaşma açısından önemli bir uygulama olarak kabul edilmektedir.

3. Aile konseyinin hukuki statüsü nedir?

Aile konseyi, Türk Ticaret Kanunu kapsamında düzenlenmiş bir şirket organı değildir.

Bu nedenle;

• şirket adına karar alamaz,
• şirketi temsil edemez,
• yönetim kurulunun görevlerini üstlenemez.

Aile konseyi, aile anayasası veya aile konseyi yönetmeliği ile oluşturulan, aile içi yönetişime hizmet eden danışma ve koordinasyon niteliğinde bir yapıdır.

4. Aile konseyi kimlerden oluşmalıdır?

Bu sorunun tek bir doğru cevabı yoktur.

Şirketin büyüklüğüne ve aile yapısına göre değişebilir.

Genellikle;

• aile büyükleri,
• aktif ortaklar,
• farklı kuşak temsilcileri,
• kadın ve erkek aile bireyleri arasında dengeli temsil,
• gerektiğinde bağımsız danışmanlar

konsey çalışmalarına katılabilir.

Temsil yapısının kapsayıcı olması, aile içindeki güveni artırabilir.

5. Aile konseyi kaç kişiden oluşmalıdır?

Kanuni bir sayı sınırlaması yoktur.

Uygulamada;

• küçük aile şirketlerinde 3-5 kişi,
• orta ölçekli yapılarda 5-7 kişi,
• büyük aile gruplarında 7-11 kişi

arasında değişen konseyler görülebilir.

Çok kalabalık konseyler karar alma süreçlerini zorlaştırabileceğinden, temsil kabiliyeti yüksek ve çalışabilir bir yapı tercih edilmesi faydalıdır.

6. Aile konseyi ne sıklıkla toplanmalıdır?

Toplantı sıklığı şirketin ihtiyaçlarına göre belirlenebilir.

Uygulamada yaygın olarak;

• üç ayda bir olağan toplantı,
• gerektiğinde olağanüstü toplantı

yapılması tercih edilmektedir.

Toplantı tarihleri yıllık takvim hâlinde önceden belirlenirse katılım ve hazırlık süreçleri daha düzenli yürütülebilir.

7. Aile konseyi kararları bağlayıcı mıdır?

Kural olarak hayır.

Aile konseyinin kararları, şirket organlarının kararları gibi hukuki bağlayıcılığa sahip değildir.

Ancak aile bireylerinin ortak iradesini yansıtması, aile anayasasında öngörülen süreçlerin işletilmesi ve taraflarca benimsenmesi hâlinde bu kararlar uygulamada önemli yönlendirici etki oluşturabilir.

8. Aile konseyi ile yönetim kurulu arasındaki fark nedir?

Yönetim kurulu şirketi yönetir.

Aile konseyi ise aileyi ilgilendiren konuları değerlendirir.

Örneğin;

Yönetim kurulu;

• yatırım kararı alır,
• bütçeyi onaylar,
• şirketi temsil eder.

Aile konseyi ise;

• aile değerlerini değerlendirir,
• kuşak geçişini planlar,
• aile anayasasının uygulanmasını izler,
• aile üyelerinin gelişimine yönelik öneriler oluşturur.

Bu iki yapının görev alanlarının karıştırılmaması kurumsal yönetimin temel ilkelerindendir.

9. Aile konseyi ile aile meclisi aynı şey midir?

Hayır. Her iki yapı da aile yönetişiminin parçası olmakla birlikte farklı işlevlere sahiptir.

Aile meclisi daha geniş katılımlı bir platform olup aile üyelerinin tamamının görüşlerini paylaşabildiği bir yapıdır.

Aile konseyi ise daha sınırlı üyeden oluşur ve koordinasyon, hazırlık ve takip görevlerini üstlenir.

Bu konu, serimizin bir sonraki makalesinde ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

10. Aile konseyi üyeleri nasıl seçilir?

Üyelerin belirlenme yöntemi aile anayasasında açıkça düzenlenmelidir.

Seçim yöntemi;

• seçim,
• atama,
• kuşak temsili,
• görev süresi esasına göre dönüşümlü temsil

şeklinde belirlenebilir.

Şeffaf ve önceden belirlenmiş bir yöntem benimsenmesi, aile içinde güven duygusunu güçlendirir.

11. Aile konseyi üyelerinin görev süresi ne olmalıdır?

Kanunda belirlenmiş bir süre bulunmamaktadır.

Uygulamada genellikle;

• 2 yıl,
• 3 yıl,
• 4 yıl

gibi belirli süreler tercih edilmekte ve yeniden seçilme imkânı tanınmaktadır.

Belirli aralıklarla yenilenen üyelik sistemi, hem süreklilik hem de yeni kuşakların yönetime katılımı açısından faydalı olabilir.

12. Aile konseyi yönetmeliği hazırlanmalı mıdır?

Evet. Aile anayasasının yanında aile konseyinin çalışma usullerini ayrıntılı şekilde düzenleyen bir yönetmelik hazırlanması uygulamada önemli kolaylık sağlar.

Bu yönetmelikte;

• toplantı usulleri,
• karar alma süreçleri,
• üyelik şartları,
• görev dağılımı,
• sekretarya hizmetleri,
• gizlilik ilkeleri

gibi hususlar düzenlenebilir.

13. Aile konseyi aile şirketine ne kazandırır?

İyi çalışan bir aile konseyi;

• aile içi iletişimi güçlendirir,
• kurumsallaşmayı destekler,
• kuşaklar arası bilgi aktarımını kolaylaştırır,
• uyuşmazlıkların erken aşamada çözülmesine katkı sağlar,
• aile anayasasının uygulanmasını takip eder,
• ortak vizyon oluşturulmasına yardımcı olur.

Bu yönüyle aile konseyi, şirketin uzun vadeli sürdürülebilirliğini destekleyen önemli bir yönetişim mekanizmasıdır.

14. Aile konseyi kurulurken en sık yapılan hatalar nelerdir?

Uygulamada karşılaşılan başlıca hatalar şunlardır:

• Görev ve yetkilerin açıkça belirlenmemesi,
• Yönetim kurulunun görev alanına müdahale edilmesi,
• Düzenli toplantı yapılmaması,
• Toplantı tutanaklarının tutulmaması,
• Genç kuşaklara temsil imkânı verilmemesi,
• Aile anayasası ile uyum sağlanmaması,
• Konseyin yalnızca sembolik bir yapı olarak bırakılması.

Bu hatalar, aile konseyinin beklenen faydayı sağlamasını engelleyebilir.

15. Altaş Kurumsal Danışmanlık aile konseyinin oluşturulmasına nasıl destek sağlar?

Altaş Kurumsal Danışmanlık olarak aile konseyini, aile şirketlerinde kurumsal yönetimin temel unsurlarından biri olarak değerlendiriyoruz.

Bu kapsamda;

• aile yapısının analiz edilmesi,
• aile konseyi modelinin tasarlanması,
• aile konseyi yönetmeliğinin hazırlanması,
• aile anayasası ile uyumun sağlanması,
• görev ve yetkilerin belirlenmesi,
• toplantı ve karar süreçlerinin oluşturulması,
• aile meclisi ve yönetim kurulu ile koordinasyonun planlanması

konularında şirketin ihtiyaçlarına uygun danışmanlık hizmeti sunuyoruz.