Yerli Katkı Oranı Nasıl Hesaplanır?

Yerli Katkı Oranı Nedir? Nasıl Hesaplanır? 2026 Güncel Rehber

Yerli Katkı Oranı Nedir?

Türkiye’de üretilen ürünlerin kamu alımlarında daha fazla tercih edilmesini sağlamak, yerli sanayiyi desteklemek ve üretimde yerlilik seviyesini artırmak amacıyla uygulanan Yerli Malı Belgesi sisteminin en önemli unsurlarından biri Yerli Katkı Oranıdır (YKO).

Bir ürünün Türkiye’de üretiliyor olması tek başına Yerli Malı Belgesi alınması için yeterli değildir. Üretimde kullanılan yerli ve ithal girdilerin maliyetleri dikkate alınarak hesaplanan Yerli Katkı Oranının da mevzuatta öngörülen seviyeyi sağlaması gerekir.

Özellikle 2025 tarihli Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10) ile Yerli Katkı Oranı hesaplamasına ilişkin kurallar önemli ölçüde güncellenmiş; teknik ve mali inceleme süreçleri ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir.

Bu yazımızda Yerli Katkı Oranının ne olduğunu, nasıl hesaplandığını, hangi giderlerin hesaba katıldığını ve üreticilerin dikkat etmesi gereken hususları ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

Yerli Katkı Oranı Ne Anlama Gelir?

Yerli Katkı Oranı, bir ürünün üretiminde kullanılan yerli girdilerin, ürünün toplam üretim maliyetindeki payını ifade eder.

Başka bir ifadeyle;

Üretimde kullanılan yerli malzeme, yerli işçilik ve mevzuata göre yerli kabul edilen diğer üretim giderlerinin toplam maliyet içerisindeki oranıdır.

Bu oran yükseldikçe ürünün yerlilik seviyesi de artmaktadır.

Yerli Malı Tebliğinde Yerli Katkı Oranı, “ürünün yerli girdi maliyet tutarının nihai maliyet tutarına oranı” olarak tanımlanmıştır.

Yerli Katkı Oranı Neden Önemlidir?

Yerli Katkı Oranı yalnızca teknik bir hesap değildir.

Aynı zamanda;

• Yerli Malı Belgesi alınabilmesini,
• kamu ihalelerinde yerli üretici avantajlarından yararlanılmasını,
• yerli üretimin belgelendirilmesini,
• üretimde yerlilik seviyesinin ölçülmesini,
• kamu kurumlarının ürün tercihlerini

doğrudan etkileyen temel göstergedir.

Özellikle kamu alımlarına katılan üreticiler açısından doğru hesaplanan Yerli Katkı Oranı büyük önem taşımaktadır.

Yerli Malı Belgesi İçin %51 Şartı

Sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için temel şartlardan biri ürünün en az %51 Yerli Katkı Oranına sahip olmasıdır.

Bunun yanında;

• ürünün Sanayi Sicil Belgesine sahip işletme tarafından üretilmesi,
• üretimin Türkiye’de gerçekleştirilmesi veya son esaslı işçilik ve ekonomik açıdan önemli üretim aşamalarının Türkiye’de yapılması

da zorunludur.

Dolayısıyla yalnızca %51 oranını sağlamak yeterli olmayıp, diğer mevzuat şartlarının da birlikte yerine getirilmesi gerekir.

Yerli Katkı Oranı Nasıl Hesaplanır?

Yerli Katkı Oranı hesaplamasında ürünün üretim maliyetini oluşturan yerli ve ithal girdiler dikkate alınır.

Tebliğe göre hesaplamada aşağıdaki maliyet unsurları esas alınmaktadır:

• Doğrudan malzeme giderleri,
• Dolaylı malzeme giderleri,
• Doğrudan işçilik giderleri,
• Dolaylı işçilik giderleri,
• Üretimle ilgili genel giderler,
• Makine bakım ve onarım giderleri,
• Amortisman giderleri,
• Üretimde kullanılan enerji, su ve ulaştırma giderleri,
• Üretimle doğrudan ilgili Ar-Ge ve tasarım giderleri.

Buna karşılık;

• satış giderleri,
• pazarlama giderleri,
• satış sonrası destek giderleri,
• garanti giderleri,
• faiz ve finansman giderleri,
• üretimle doğrudan ilgisi bulunmayan genel giderler

hesaplamaya dahil edilmez.

Yerli Girdi Nedir?

Yerli girdi, ürünün üretiminde kullanılan ve mevzuata göre yerli kabul edilen girdileri ifade eder.

Bunlar;

• Türkiye’de üretilmiş hammaddeler,
• yerli yarı mamuller,
• yerli makine üreticilerinden temin edilen uygun girdiler,
• yerli işçilik,
• belirli üretim giderleri

olabilir.

Ancak her yurt içi satın alma otomatik olarak yerli girdi sayılmaz. Bazı girdiler için Yerli Malı Belgesi veya Yerli Katkı Oranı Raporu aranabilmektedir.

İthal Girdi Nedir?

Yurt dışından doğrudan ithal edilen veya ithal niteliği taşıyan girdiler, Yerli Katkı Oranı hesaplamasında ithal girdi olarak dikkate alınır.

Bu nedenle ithal girdi kullanım oranı arttıkça Yerli Katkı Oranı düşebilir.

Üreticilerin özellikle yüksek maliyetli ithal bileşenler kullandıkları ürünlerde hesaplamaları dikkatle yapmaları gerekir.

Zorunlu Yerli Girdi Listesi

Yeni Tebliğ ile birlikte bazı ürün gruplarında Zorunlu Yerli Girdi Listesi uygulaması getirilmiştir.

Bu kapsamda;

• Bakanlık tarafından belirlenen girdilerin,
• yerli üreticilerden temin edilmesi,
• gerekli belgelerle ispatlanması

gerekmektedir.

Bu düzenleme özellikle stratejik sektörlerde yerli üretimin artırılmasını hedeflemektedir.

Teknolojik Ürün Belgesi Yerli Katkı Oranını Etkiler mi?

Evet.

Tebliğe göre Teknolojik Ürün Belgesine sahip ürünlerde Yerli Katkı Oranı hesaplamasına ilave puan uygulanabilmektedir. Ayrıca belirli yazılım ürünlerinde Teknolojik Ürün Belgesi bulunan yazılımlar %100 Yerli Katkı Oranı ile değerlendirilmektedir.

Bu nedenle teknoloji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren işletmeler açısından Teknolojik Ürün Belgesi önemli avantaj sağlayabilir.

Başvuru Sürecinde Yerli Katkı Oranı Nasıl Kontrol Edilir?

Yerli Katkı Oranı yalnızca üretici tarafından hazırlanan bir tablo değildir.

Başvuru sürecinde;

• üretici tarafından üretim hesabı hazırlanır,
• Yerli Katkı Oranı Hesap Cetveli oluşturulur,
• mali uzman mali incelemeyi yapar,
• teknik uzman üretim tesisinde yerinde inceleme gerçekleştirir,
• oda veya borsa tarafından kontrol edilir,
• TOBB veya TESK tarafından değerlendirilir.

Dolayısıyla hesaplamaların belge ve kayıtlarla desteklenmesi zorunludur.

Yerli Katkı Oranı Hesaplanırken Yapılan Yaygın Hatalar

Başvuruların gecikmesine veya reddedilmesine yol açabilen yaygın hatalar şunlardır:

• Yerli ve ithal girdilerin yanlış sınıflandırılması,
• Güncel olmayan maliyet verilerinin kullanılması,
• Yerli girdiye ilişkin belgelerin eksik sunulması,
• Üretim reçetesi ile maliyet hesaplarının uyumsuz olması,
• Üretim sürecinin fiili durumla örtüşmemesi,
• Teknik ve mali raporların eksik hazırlanması.

Bu nedenle başvuru öncesinde kapsamlı bir ön inceleme yapılması önerilir.

Yerli Katkı Oranı Nasıl Artırılabilir?

Üreticiler, mevzuata uygun olmak kaydıyla aşağıdaki uygulamalarla Yerli Katkı Oranını artırmayı hedefleyebilir:

• Yerli tedarikçilerden girdi temin etmek,
• İthal edilen parçaların yerli alternatiflerini değerlendirmek,
• Üretim süreçlerini Türkiye’de gerçekleştirmek,
• Yerli mühendislik ve tasarım faaliyetlerini güçlendirmek,
• Yerli üretim kabiliyetini artıracak yatırımlar yapmak,
• Gerekli belgeleri eksiksiz şekilde hazırlamak.

Her ürün ve sektörün yapısı farklı olduğundan, bu değerlendirmelerin somut üretim modeli üzerinden yapılması önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Yerli Katkı Oranı en az kaç olmalıdır?

Sanayi ürünlerinde Yerli Malı Belgesi düzenlenebilmesi için genel kural olarak Yerli Katkı Oranının en az %51 olması gerekir.

Yerli Katkı Oranı kim tarafından hesaplanır?

İlk hesaplama üretici tarafından hazırlanır. Ardından mali uzman ve teknik uzman tarafından kontrol edilir; ilgili oda veya borsa ile TOBB veya TESK tarafından belgelendirme süreci yürütülür.

Yurt içinden alınan her ürün yerli girdi sayılır mı?

Hayır. Bazı girdiler için Yerli Malı Belgesi veya Yerli Katkı Oranı Raporu gibi belgelerin bulunması gerekebilir.

Yerli Katkı Oranı sonradan denetlenebilir mi?

Evet. Tebliğ kapsamında ara kontroller ve Bakanlık incelemeleri yapılabilir. Uygunsuzluk tespit edilmesi hâlinde Yerli Malı Belgesi iptal edilebilir.

Sonuç

Yerli Katkı Oranı, yalnızca matematiksel bir hesaplama değil; ürünün üretim yapısını, tedarik zincirini ve yerli üretim gücünü ortaya koyan stratejik bir göstergedir. Doğru hesaplanmış bir Yerli Katkı Oranı, Yerli Malı Belgesi başvurusunun başarıyla sonuçlanmasına katkı sağladığı gibi kamu ihalelerinde ve diğer resmi süreçlerde de önemli avantajlar sunabilir.

Altaş Kurumsal Danışmanlık olarak; Yerli Malı Belgesi, Yerli Katkı Oranı hesaplamasına hazırlık, Sanayi Sicil Belgesi ve Kapasite Raporu süreçlerinde üreticilere mevzuata uygun, sistematik ve profesyonel danışmanlık desteği sunuyoruz. Üretim süreçlerinizin değerlendirilmesi ve başvuru hazırlıklarının doğru şekilde yürütülmesi için uzman desteği almak, sürecin güvenle yönetilmesine katkı sağlayacaktır.