Hangi Genel Kurul Toplantılarında Bakanlık Temsilcisi Bulunması Zorunlu Değildir?
Bakanlık Temsilcisi hangi hallerde zorunlu değildir? Eski adıyla “Hükümet Komiseri” ve “Bakanlık Komiseri” olan temsilcinin (kısaca “BT” diyeceğiz) genel kurul toplantısında bulunmayacağı haller ve şirketler hangileridir? Limited şirketlerde, ortak sayısı kaç olursa olsun (50 dahi olsa), olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarında BT bulundurulmaz. Anonim şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde ise, yalnızca bazı özel hallerde BT zorunludur. Bu zorunlu hallerin dışında kalan genel kurul toplantılarında BT bulunması gerekmez. Limited, anonim ve paylı komandit şirketler bakımından tüm şartlar, gündemler ve örnek uygulama bu yazıda.
Limited Şirketler Bakımından Durum
Limited şirketler açısından konu son derece açıktır.
Eski düzenlemede, ortak sayısı yirmiden fazla olan limited şirketlerin genel kurul toplantılarında, anonim şirket hükümleri uygulanmakta ve bu nedenle Bakanlık komiseri bulundurulması, alınacak kararların geçerlilik şartlarından biri sayılmaktaydı.
Ancak mevcut düzenlemede, limited şirketlere ilişkin hükümde;
- anonim şirket hükümlerine kıyas yoluyla atıf yapılırken,
- temsilciye ilişkin hükümler açıkça hariç tutulmuştur.
👉 Bu nedenle;
Ortak sayısı kaç olursa olsun, limited şirketlerin olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarında BT bulundurulmaz.
Anonim ve Paylı Komandit Şirketlerde Durum
Anonim şirketler ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler için konu, tersinden değerlendirilmelidir.
Yani;
“Hangi genel kurul toplantılarında BT bulundurmak şart değildir?”
sorusu esas alınmalıdır.
Zorunlu olan haller belirlendiğinde, bu sınırların dışında kalan genel kurul toplantılarında BT bulundurulması gerekmez.
Temsilci Bulundurmama Şartları
Aşağıdaki tüm koşullar birlikte gerçekleşiyorsa, anonim şirket ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketin genel kurul toplantısında BT bulunması gerekmez.
1️⃣ Şirket, Bakanlık iznine tabi şirketlerden olmamalıdır!
Genel kurul yapacak şirket;
- banka,
- finansal kiralama şirketi,
- faktoring şirketi,
- tüketici finansmanı ve kart hizmetleri şirketi,
- varlık yönetim şirketi,
- sigorta şirketi,
- holding şirket,
- döviz büfesi şirketi,
- umumi mağazacılık şirketi,
- tarım ürünleri lisanslı depoculuk şirketi,
- ürün ihtisas borsası şirketi,
- bağımsız denetim şirketi,
- gözetim şirketi,
- teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi,
- Sermaye Piyasası Kanununa tabi şirket,
- serbest bölge kurucusu veya işleticisi şirket
niteliğinde olmamalıdır.
2️⃣ Gündemde belirli işlemler bulunmamalıdır!
Genel kurul gündeminde aşağıdaki konulardan herhangi biri yer alıyorsa BT gerekebilir.
Dolayısıyla aşağıdaki işlemler gündemde bulunmamalıdır:
- sermayenin artırılması,
- sermayenin azaltılması,
- kayıtlı sermaye sistemine geçilmesi,
- kayıtlı sermaye sisteminden çıkılması,
- kayıtlı sermaye tavanının artırılması,
- faaliyet konusunun değiştirilmesine ilişkin esas sözleşme değişikliği,
- birleşme,
- bölünme,
- tür değişikliği.
3️⃣ Genel kurul toplantısı yurt içinde yapılmalıdır!
Anonim şirket ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin;
yurt dışında yapacakları tüm genel kurul toplantılarında
BT bulundurulması zorunludur.
Bu nedenle, temsilci bulunmaması için toplantının mutlaka yurt içinde yapılması gerekir.
4️⃣ Elektronik genel kurul sistemi kullanılmamalıdır!
Şirket sözleşmesinde, genel kurulun elektronik ortamda yapılabileceğine ilişkin hüküm bulunmamalı ve toplantı fiziki ortamda yapılmalıdır.
Çünkü;
- borsa şirketleri ile
- ihtiyari olarak elektronik genel kurul sistemini benimseyen anonim ve paylı komandit şirketler,
yapacakları tüm genel kurul toplantılarında, hak sahiplerinin elektronik ortamda katılımını ve oy kullanımını sağlamak zorundadır.
Bu nedenle;
elektronik genel kurul sistemini benimseyen şirketlerde, olağan ve olağanüstü tüm genel kurul toplantılarında BT bulunur.
5️⃣ Tek ortaklı anonim şirketler için özel durum
9 Ekim 2020 tarihli değişiklikle birlikte;
- tek ortaklı anonim şirketlerin,
(kuruluş ve esas sözleşme değişiklikleri Bakanlık iznine tabi olanlar hariç olmak üzere) - genel kurul toplantılarında, gündem ne olursa olsun,
BT bulundurulması zorunlu olmaktan çıkarılmıştır.
Sonuç
Yukarıda sayılan tüm şartları sağlayan;
- anonim şirketler ile
- sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin
genel kurul toplantılarında BT bulunması gerekmez.
Örnek Uygulama
ABC Gıda Sanayi Anonim Şirketi, Mart ayı içerisinde 2025 yılına ait olağan genel kurul toplantısını yapacaktır.
Şirket;
- kuruluşu ve esas sözleşme değişiklikleri Bakanlık iznine tabi şirketlerden değildir,
- toplantı şirket merkezinde yapılacaktır.
Gündemde;
- toplantı başkanlığının oluşturulması,
- yıllık faaliyet raporunun okunması ve müzakeresi,
- bağımsız denetim raporunun okunması,
- finansal tabloların okunması, müzakeresi ve tasdiki,
- yönetim kurulu üyelerinin ibrası,
- kârın kullanım şekli ve kâr payı oranlarının belirlenmesi,
- yönetim kurulu üyelerinin ücret ve huzur haklarının belirlenmesi,
- bağımsız denetçinin seçimi
bulunmaktadır.
👉 Bu toplantıda BT bulundurulması gerekmez.
Zorunlu Olmadığı Halde Temsilci Talep Edilebilir mi?
Uygulamada bazı şirketler;
- aşırı ihtiyatlı davranmak,
- ya da ortaklar arasındaki uyuşmazlıklar nedeniyle toplantının daha sağlıklı yürütülmesini sağlamak
amacıyla, zorunlu olmadığı hâlde BT talep edebilmektedir.
Bu durumda;
genel kurulu toplantıya çağırmaya yetkili olanların talebi üzerine ve görevlendirme makamının uygun görmesi hâlinde,
BT görevlendirilebilir.
Başvuruyu kim yapabilir?
Zorunlu olmayan toplantılarda;
- genel kurulu toplantıya çağırmaya yetkili olmayan kişilerin yaptığı başvurular dikkate alınmaz.
Örneğin, bir ortak doğrudan BT talep edemez.
Azlık için istisna
Şirket sermayesinin en az onda birine sahip olan pay sahipleri (azlık);
- gerekçelerini bildirerek,
- toplantıda BT görevlendirilmesi talebini
şirkete iletir.
Yönetim kurulu, bu talebi görevlendirme makamına sunmakla yükümlüdür.
Uygun görülmesi hâlinde, genel kurul toplantısı temsilcinin nezaretinde yapılır.
Temsilcinin Temel Görevleri
Toplantıda hazır bulunan BT’nin temel görevi;
- toplantının Türk Ticaret Kanunu,
- ilgili mevzuat
- ve şirket esas sözleşmesine uygun olarak yürütülmesini gözetmektir.
Ayrıca;
- genel kurul tutanağının hazırlanmasına nezaret eder,
- tutanağın Kanun ve Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlenmesini sağlar,
- tespit ettiği hukuka aykırılık ve usulsüzlüklerin tutanağa geçirilmesini sağlar
- ve tutanağı ilgililerle birlikte imzalar.
Bakanlık Temsilcisi hangi hallerde zorunlu değildir sorusu hakkında daha detaylı bilgi edinmek için diğer blog yazılarımıza bakabilir veya Türkiye’nin ilk ve tek Şirketler Hukuku ile Organize Sanayi Bölgeleri Hukuku Bilgi Sistemi olan Tacirsoft Hukuk Bilgi Sistemi’ni de yakından inceleyebilir ve üye olabilirsiniz. Ayrıca, dilerseniz Kurucumuz Dr. Soner Altaş’ın eserlerine göz atabilirsiniz. Hizmetlerimizden yararlanmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz. 25 yılı aşan uzmanlık, bilgi birikimi ve tecrübemiz ile yanınızdayız.
