Kurucumuz Dr. Soner Altaş tarafından hazırlanan Şirketler Hukuku Rehberi 2026 ana sayfasına ulaşmak ve diğer bölümleri incelemek için tıklayınız.


Şirketlerde ortaklık yapısının değişmesi; yatırım alınması, ortakların ayrılması, aile şirketlerinde kuşak değişimi, şirket birleşmeleri veya yeniden yapılanma gibi birçok nedenle gündeme gelebilir. Bu değişikliklerin hukuken geçerli ve sağlıklı şekilde gerçekleştirilebilmesi için pay devri süreçlerinin Türk Ticaret Kanunu, ilgili ikincil mevzuat ve şirket esas sözleşmesi hükümlerine uygun biçimde yürütülmesi gerekir.
Pay devri, yalnızca bir satış işlemi değildir. Devrin konusu olan payın niteliği, şirket türü, payın senede bağlanıp bağlanmadığı, esas sözleşmedeki sınırlamalar, gerekli organ kararları ve şirket kayıtlarının güncellenmesi gibi birçok hukuki unsur birlikte değerlendirilmelidir.
Anonim şirketlerde nama yazılı veya hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin farklı usuller uygulanırken, senede bağlanmamış (çıplak) payların devri için farklı kurallar söz konusudur. Limited şirketlerde ise esas sermaye payının devri kendine özgü usullere tabidir.
Altaş Kurumsal Danışmanlık olarak; anonim ve limited şirketlerde pay devri süreçlerinin planlanması, pay senedi devri işlemlerinin değerlendirilmesi, şirket kayıtlarının güncellenmesi ve Türk Ticaret Kanunu’na uyumun sağlanması konularında kurumsal danışmanlık hizmeti sunuyoruz.
Pay devri; bir şirkette ortaklık hakkını temsil eden payın, hukuki işlem yoluyla mevcut pay sahibinden başka bir kişiye geçirilmesidir.
Pay devri sonucunda;
Ortaklık yapısı değişebilir.
Oy hakkı el değiştirebilir.
Kâr payı hakkı yeni pay sahibine geçebilir.
Yönetim üzerindeki etki değişebilir.
Şirketler topluluğu ilişkileri etkilenebilir.
Pay devri işlemlerinin geçerliliği, şirket türüne ve devredilen payın hukuki niteliğine göre farklı usullere tabidir.
Pay devri nedir?
Pay devri, anonim veya limited şirkette ortaklık payının hukuken bir kişiden başka bir kişiye geçirilmesi işlemidir. Devir usulü; şirket türüne, payın senede bağlanıp bağlanmadığına ve esas sözleşmesindeki hükümlere göre farklılık gösterebilir.
Pay senedi devri, anonim şirket tarafından çıkarılmış pay senetlerinin hukuken başka bir kişiye geçirilmesini ifade eder.
Pay senedinin;
nama yazılı olması,
hamiline yazılı olması,
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemiyle ilişkisi,
şirket kayıtları,
pay defteri kayıtları
devir sürecini doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle pay senedi devri ile çıplak pay devri aynı hukuki işlem değildir.
Uygulamada bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da hukuken farklı işlemleri ifade eder.
Pay devri, ortaklık hakkının devrini ifade ederken; pay senedi devri, bu hakkı temsil eden kıymetli evrakın devrine ilişkindir.
Aralarındaki temel farklılıklar şunlardır:
Devredilen hukuki unsur
Uygulanacak devir yöntemi
Şirket kayıtlarının güncellenmesi
Pay defteri işlemleri
MKK bildirimleri (gerektiğinde)
Esas sözleşme hükümlerinin etkisi
Doğru yöntemin belirlenmesi için öncelikle payın hukuki niteliği tespit edilmelidir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, anonim ve limited şirketlerde pay devrine ilişkin farklı düzenlemeler içermektedir.
Anonim şirketlerde özellikle;
nama yazılı pay senetleri,
hamiline yazılı pay senetleri,
esas sözleşme ile getirilen sınırlamalar,
önem taşır.
Limited şirketlerde ise esas sermaye payının devri; sözleşme, gerekli şirket organı kararları ve ilgili tescil süreçleri çerçevesinde değerlendirilir.
Bu nedenle her devir işlemi, şirket türüne göre ayrı ayrı planlanmalıdır.
Pay devri yalnızca ortak değişikliğine yol açmaz; aynı zamanda şirketin yönetim yapısını ve ortaklık ilişkilerini de etkileyebilir.
Pay devrinin olası sonuçları arasında şunlar yer alır:
Ortaklık yapısının değişmesi
Oy haklarının el değiştirmesi
Kâr payı haklarının devri
Yönetim kurulunun yapısına etkiler
Şirketler topluluğu ilişkilerinde değişiklik
Hâkimiyet yapısının değişmesi
Esas sözleşmedeki sınırlamaların uygulanması
Şirket kayıtlarının güncellenmesi
Bu nedenle devir öncesinde hukuki ve kurumsal etkilerin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.
Altaş Kurumsal Danışmanlık olarak pay devri işlemlerini yalnızca belge hazırlama süreci olarak değerlendirmiyoruz.
Yaklaşımımız;
şirket yapısının analiz edilmesi,
devredilecek payın hukuki niteliğinin belirlenmesi,
esas sözleşme hükümlerinin incelenmesi,
gerekli organ kararlarının planlanması,
pay defteri ve diğer şirket kayıtlarının değerlendirilmesi,
mevzuata uyumun sağlanması,
olası hukuki risklerin önceden belirlenmesi
esasına dayanmaktadır.
Amacımız, pay devri işlemlerinin hukuki güvenlik, kurumsal yönetim ve şirket sürekliliği ilkeleri çerçevesinde yürütülmesine katkı sağlamaktır.
Anonim şirketlerde paylar her zaman pay senedine bağlanmış olmayabilir. Pay senedi çıkarılmamış veya henüz bastırılmamış payların devri, uygulamada çıplak pay devri olarak adlandırılmaktadır.
Çıplak pay devri sürecinde değerlendirilmesi gereken başlıca hususlar şunlardır:
Esas sözleşmedeki devir hükümleri
Yazılı devir sözleşmesi
Yönetim kurulu değerlendirmesi (gerektiğinde)
Pay defteri kayıtları
Şirket kayıtlarının güncellenmesi
Pay sahipliği haklarının kullanılması
Pay senedine bağlanmamış payların devri, senede bağlanmış payların devrinden farklı hukuki sonuçlar doğurabileceğinden, her işlem somut olayın özellikleri dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
Nama yazılı pay senetlerinin devri, Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve şirket esas sözleşmesindeki sınırlamalar birlikte dikkate alınarak planlanmalıdır.
İnceleme kapsamında;
Devir beyanı
Ciro işlemleri (uygulanabildiği ölçüde)
Zilyetliğin devri
Esas sözleşmedeki bağlam hükümleri
Yönetim kurulunun değerlendirmesi
Pay defteri kayıtları
gibi unsurlar göz önünde bulundurulur.
Özellikle esas sözleşmede devir sınırlamaları bulunan anonim şirketlerde, işlemin hukuki sonuçları dikkatle değerlendirilmelidir.
Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, nama yazılı pay senetlerinden farklı kurallara tabidir.
Bu kapsamda;
Senedin devri
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemi
Hamiline Pay Kayıt Sistemi (HPKS)
Bildirim yükümlülükleri
Şirket kayıtları
gibi süreçlerin ilgili mevzuat çerçevesinde yürütülmesi gerekir.
Hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin mevzuatta yapılan değişiklikler nedeniyle güncel düzenlemelerin dikkate alınması önemlidir.
Hamiline yazılı pay senetlerinde Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) sistemi ve Hamiline Pay Kayıt Sistemi (HPKS), pay sahipliğinin kayıt altına alınması açısından önemli işlev görmektedir.
İşlem planlanırken;
Bildirim yükümlülükleri
Bildirim süreleri
Yetkili kişiler
Şirket yükümlülükleri
Pay sahibinin yükümlülükleri
ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Türk Ticaret Kanunu belirli durumlarda esas sözleşme ile pay devrine sınırlamalar getirilebilmesine imkân tanımaktadır.
Bu kapsamda değerlendirilebilecek başlıca hususlar:
Bağlam hükümleri
Yönetim kurulunun onayına bağlı devirler
Ön alım hakkı
Geri alım düzenlemeleri
Şirketin reddetme hakkı
Pay sahipleri arasındaki sözleşmeler
Her sınırlamanın hukuki geçerliliği, ilgili Kanun hükümleri ve esas sözleşme çerçevesinde ayrıca incelenmelidir.
Pay devri işlemlerinde esas sözleşme belirleyici rol oynayabilir.
İnceleme kapsamında;
Pay devrine ilişkin hükümler
İmtiyazlar
Oy hakları
Onay mekanizmaları
Devir sınırlamaları
Yönetim kurulunun yetkileri
değerlendirilerek işlem planlaması yapılır.
Limited şirketlerde esas sermaye payının devri, anonim şirketlerden farklı kurallara tabidir.
İnceleme kapsamında;
Devir sözleşmesi
Kanunen öngörülen şekil şartları
Genel kurul onayı (gerektiğinde)
Ticaret sicili işlemleri
Şirket kayıtlarının güncellenmesi
değerlendirilerek sürecin ilgili mevzuata uygun yürütülmesi sağlanır.
Limited şirketlerde esas sermaye payının devri gibi bazı işlemlerde kanunun öngördüğü şekil şartları bulunmaktadır.
İşlem öncesinde;
Gerekli belgeler
İmzalar
Yetki belgeleri
Temsil durumları
gözden geçirilerek eksiksiz bir hazırlık yapılması önem taşır.
Bazı pay devri işlemlerinde genel kurul kararları sürecin önemli bir parçasını oluşturabilir.
Bu kapsamda;
Toplantı usulü
Karar nisabı
Gündem
Tutanak düzeni
Kararların uygulanması
incelenerek mevzuata uygunluk değerlendirilir.
Pay devri sonrasında, şirket türüne ve işlemin niteliğine göre ticaret sicili işlemleri gündeme gelebilir.
Bu kapsamda;
Tescil gerekliliği
İlan işlemleri
Belgelerin hazırlanması
Sicil başvuruları
ilgili mevzuat çerçevesinde planlanır.
Pay devri tamamlandıktan sonra, gerekli hâllerde pay defteri kayıtlarının güncellenmesi büyük önem taşır.
Pay defterinde;
Yeni pay sahibinin bilgileri
Devir tarihi
Pay adedi
Pay grubu
Açıklamalar
eksiksiz şekilde yer almalıdır.
Doğru ve güncel kayıtlar, ortaklık haklarının kullanılabilmesi açısından önemlidir.
Paylar üzerinde intifa veya rehin hakkı kurulmuş olması, devir işlemlerini etkileyebilir.
Bu nedenle;
Mevcut ayni haklar
Sözleşmeler
Şirket kayıtları
Üçüncü kişilerin hakları
değerlendirilerek işlem planlanmalıdır.
Pay devri işlemleri vergisel sonuçlar da doğurabilir.
Bu kapsamda;
İşlemin niteliği
Tarafların hukuki statüsü
İlgili vergi mevzuatı
birlikte değerlendirilmelidir.
Vergisel sonuçların somut olaya göre değişebileceği dikkate alınarak, gerektiğinde vergi danışmanlarından görüş alınması uygun olacaktır.
Pay devri işlemlerinde karşılaşılabilecek başlıca risk alanları şunlardır:
Esas sözleşme hükümlerinin göz ardı edilmesi
Devir sözleşmesindeki eksiklikler
Gerekli şirket kararlarının alınmaması
Pay defterinin güncellenmemesi
MKK veya HPKS yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi
Ortaklık yapısının yanlış değerlendirilmesi
Şirketler topluluğu etkilerinin dikkate alınmaması
Vergisel sonuçların göz ardı edilmesi
İşlem öncesinde yapılacak kapsamlı hukuki inceleme, olası uyuşmazlıkların önlenmesine ve işlemin güvenli şekilde tamamlanmasına katkı sağlar.
Özellikle yüksek tutarlı pay devirlerinde, yatırım işlemlerinde ve şirket satın almalarında hukuki durum tespiti (legal due diligence) süreci büyük önem taşır. Bu süreç, devre konu payların hukuki durumunun ve şirketin mevcut yapısının ayrıntılı şekilde incelenmesini amaçlar.
İnceleme kapsamında başlıca şu hususlar değerlendirilir:
Şirket esas sözleşmesi
Ticaret sicili kayıtları
Pay defteri kayıtları
Pay senetlerinin hukuki durumu
Rehin, intifa veya haciz kayıtları
Devam eden dava ve icra takipleri
Yönetim kurulu ve genel kurul kararları
Şirketler topluluğu ilişkileri
İmtiyazlı paylar
Mevzuata uyum durumu
Bu analiz, devralacak kişinin veya yatırımcının karar sürecine önemli katkı sağlar ve olası hukuki risklerin önceden belirlenmesine yardımcı olur.
Pay devri, girişim sermayesi yatırımları, stratejik ortaklıklar ve şirket satın alma işlemlerinin en önemli unsurlarından biridir.
Yatırım süreçlerinde;
yatırımcının şirkete giriş yöntemi,
mevcut ortakların hakları,
pay oranları,
oy hakları,
yönetim kurulundaki temsil,
pay sahipleri sözleşmeleri,
çıkış mekanizmaları
gibi konular birlikte değerlendirilmelidir.
İyi planlanmış bir pay devri süreci, yatırımın hukuki güvenliğini artırır ve taraflar arasındaki ilişkilerin uzun vadede sağlıklı şekilde yürütülmesine katkı sağlar.
Aile şirketlerinde pay devri yalnızca ortaklık yapısının değişmesi anlamına gelmez; aynı zamanda şirketin gelecek nesillere aktarılması sürecinin de önemli bir parçasıdır.
Planlama yapılırken;
aile bireylerinin rolleri,
halefiyet planı,
aile anayasası,
oy haklarının dengelenmesi,
yönetim kurulunun yapısı,
imtiyazlı paylar,
kuşak geçişi
gibi konular dikkate alınmalıdır.
Erken dönemde yapılan planlama, aile içi uyuşmazlıkların önlenmesine ve şirketin sürdürülebilirliğinin korunmasına katkı sağlar.
Pay devri süreçlerinde karşılaşılan yaygın hatalar şunlardır:
Şirket esas sözleşmesindeki devir hükümlerinin incelenmemesi
Payın hukuki niteliğinin yanlış değerlendirilmesi
Gerekli yönetim kurulu veya genel kurul kararlarının alınmaması
Pay defterinin güncellenmemesi
Hamiline yazılı pay senetlerinde bildirim yükümlülüklerinin ihmal edilmesi
Limited şirketlerde şekil şartlarına uyulmaması
Vergisel sonuçların değerlendirilmemesi
Pay sahipleri sözleşmelerinin göz ardı edilmesi
Due diligence yapılmadan işlem tamamlanması
Devir sonrası şirket kayıtlarının güncellenmemesi
Bu hataların önlenmesi, işlemin hukuki güvenliğini artırır ve sonradan doğabilecek uyuşmazlık riskini azaltır.
Pay devri işlemleri; şirketler hukuku, ticaret hukuku, kurumsal yönetim ve şirket uygulamalarını birlikte değerlendirmeyi gerektiren teknik süreçlerdir.
Altaş Kurumsal Danışmanlık olarak;
Anonim ve limited şirketlerde pay devri süreçlerini Türk Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlendiriyoruz.
Pay devrini yalnızca ortak değişikliği olarak değil, şirketin yönetim yapısını etkileyen stratejik bir süreç olarak ele alıyoruz.
İşlem öncesinde hukuki riskleri analiz ediyor, olası uyuşmazlık alanlarını belirliyor ve önleyici çözümler geliştiriyoruz.
Şirketin özel durumuna uygun, uygulanabilir ve mevzuata uyumlu çözüm önerileri sunuyoruz.
Ankara merkezli ekibimizle Türkiye genelindeki anonim şirketlere, limited şirketlere, yatırımcılara ve aile şirketlerine çevrim içi ve yerinde kurumsal danışmanlık hizmeti veriyoruz.
Pay devri ve pay senedi devri işlemleri, şirket ortaklık yapısını doğrudan etkileyen önemli hukuki işlemlerdir. Bu süreçlerin doğru planlanması; şirket türünün, devre konu payın niteliğinin, esas sözleşme hükümlerinin ve ilgili mevzuatın birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Altaş Kurumsal Danışmanlık olarak; pay devri süreçlerini hukuki güvenlik, kurumsal yönetim ve mevzuata uyum ilkeleri doğrultusunda değerlendiriyor, şirketlerin ve yatırımcıların ihtiyaçlarına uygun çözümler geliştiriyoruz.
Bir şirkette ortaklık payının mevcut pay sahibinden başka bir kişiye hukuken geçirilmesidir.
Hayır. Pay devri ortaklık hakkının devrini, pay senedi devri ise bu hakkı temsil eden senedin devrini ifade eder.
İzlenecek usul; payın senede bağlanıp bağlanmadığına, nama veya hamiline yazılı olmasına ve esas sözleşme hükümlerine göre değişir.
Evet. Limited şirketlerde esas sermaye payının devri Türk Ticaret Kanunu’nda özel hükümlere tabidir.
Şirketin yapısına ve payın hukuki niteliğine göre mümkündür.
Kanun, esas sözleşme ve şirket kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili mevzuatın öngördüğü hâllerde gerekli bildirimlerin yapılması gerekir.
Pay sahipliği kayıtlarının güncel ve doğru şekilde tutulması için.
İşlemin niteliğine göre hukuki güvenlik açısından önem taşır.
Kanunun izin verdiği ölçüde belirli sınırlamalar öngörülebilir.
Hayır. Bu durum şirket türüne ve ilgili mevzuata göre değişir.
Kanun ve esas sözleşmenin öngördüğü hâllerde gerekli değerlendirme ve işlemleri yürütür.
Bu husus şirket türüne ve işlemin niteliğine göre değişiklik gösterebilir.
İşlem öncesinde hukuki risklerin belirlenmesini sağlar.
Yatırımcının ortaklık haklarının ve şirket yapısının doğru şekilde planlanmasına katkı sağlar.
Halefiyet planı, aile anayasası ve kurumsal yönetim ilkeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Hayır. Hizmetlerimiz kurumsal danışmanlık ve mevzuata uyum odaklıdır.
Evet. Türkiye genelindeki şirketlere çevrim içi ve yerinde danışmanlık hizmeti veriyoruz.
Evet. Özellikle önemli ortaklık değişikliklerinde hukuki durum tespiti yapılması önerilir.
Çünkü şirketin ortaklık yapısını, yönetimini, pay sahipliği haklarını ve ileride doğabilecek hukuki sonuçları doğrudan etkileyen stratejik bir işlemdir.
Kurucumuz Dr. Soner Altaş tarafından hazırlanan Şirketler Hukuku Rehberi 2026 ana sayfasına ulaşmak ve diğer bölümleri incelemek için tıklayınız.

Altaş Consulting Company’nin temeli, kurucusu Dr. Soner Altaş’ın güçlü akademik birikimi ve kamu deneyimine dayanmaktadır. Ticaret Hukuku, Şirketler Hukuku, organize sanayi bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve kooperatif konularında kaleme aldığı eserler ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nda geçen 24 yıllık kamu görevi boyunca edindiği derin tecrübe; ACC’nin uzmanlık yaklaşımının ana kaynağını oluşturmaktadır. Bu süreçte; aile şirketleri, anonim ve limited şirketler, organize sanayi bölgeleri (OSB), teknoloji geliştirme bölgeleri (TGB), endüstri bölgeleri (EB), Ar-Ge ve tasarım merkezleri, irtibat büroları, yatırım teşvikleri, kamu sermayeli şirketler, kooperatifler ve birlikler, ticaret, sanayi ve esnaf odaları ile üst kuruluşları gibi alanlarda mevzuat, uygulama ve denetim süreçlerinde kazanılan kapsamlı bilgi ile deneyim; Altaş Consulting Company’nin hizmet ve danışmanlık anlayışına yön vermektedir.
Bugün bu güçlü arka plan, danışanlarımıza güvenilir, çözüm odaklı ve yüksek katma değerli hizmet sunmamızın temelini oluşturmaktadır.

Kurucumuz Dr. Soner Altaş, Ticaret Hukuku, Şirketler Hukuku, organize sanayi bölgeleri, denetim ve kurumsal yönetim alanında 25 yılı aşan uzmanlık ve deneyime sahiptir.
Kurucumuz Dr. Soner Altaş'ın akademik bilgisi ile uygulama tecrübesini bir araya getiriyoruz.
Ankara merkezli olarak tüm Türkiye'ye danışmanlık hizmeti vermekteyiz.
İhtiyacınıza özel pratik ve mevzuata uygun çözümler sunmaktayız.
Bu hizmetimizi aşağıdaki hizmetlerimizle birlikte değerlendirerek şirketinizde bütüncül bir yapı oluşturulmasına katkı sağlayabilirsiniz:

Kurucumuz Dr. Soner Altaş’ın “Pay Defteri” kitabını incelediniz mi?
